9 Hiểu Lầm Tai Hại Về Vách Ngăn Panel Chống Cháy

Trong nhiều năm trở lại đây, vách ngăn panel chống cháy được xem là một trong những giải pháp vật liệu quan trọng cho nhà xưởng, kho logistics, khu công nghiệp và các công trình có yêu cầu cao về phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phổ biến nhanh chóng là hàng loạt nhận thức sai lệch mang tính hệ thống. Không ít chủ đầu tư, nhà thầu và cả đơn vị thiết kế đang hiểu “chống cháy” theo nghĩa đơn giản hóa, thậm chí lệch bản chất kỹ thuật.

Bài viết này, Panel Việt sẽ phân tích 9 hiểu lầm tai hại về vách ngăn panel chống cháy, dựa trên góc nhìn kỹ thuật, tiêu chuẩn thực tế và kinh nghiệm thi công công trình công nghiệp. Những hiểu lầm này không chỉ làm sai lệch quyết định lựa chọn vật liệu mà còn tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng trong vận hành thực tế.

Hiểu lầm 1: Vách ngăn panel chống cháy là sẽ không bao giờ cháy

Đây là hiểu lầm nghiêm trọng và phổ biến nhất. Trong kỹ thuật xây dựng và phòng cháy chữa cháy, không tồn tại khái niệm vật liệu “không cháy tuyệt đối” cho toàn bộ hệ kết cấu lắp ghép. Thuật ngữ “chống cháy” hay “chịu lửa” thực chất được hiểu là khả năng duy trì ổn định kết cấu, cách nhiệt và ngăn lửa lan trong một khoảng thời gian xác định khi xảy ra hỏa hoạn.

Ví dụ, một hệ vách panel rockwool chống cháy đạt giới hạn chịu lửa 60 phút (EI60) nghĩa là trong 60 phút đầu, vách vẫn đảm bảo khả năng ngăn cháy lan và hạn chế truyền nhiệt sang khu vực bên kia. Sau mốc thời gian này, cấu trúc vật liệu bắt đầu suy giảm. Nếu hiểu sai rằng panel “không cháy”, chủ đầu tư có thể bỏ qua các giải pháp bổ trợ như tường ngăn cháy cục bộ, hệ thống báo cháy sớm hoặc lối thoát hiểm, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng khi sự cố xảy ra.

Hiểu lầm 2: Chỉ cần lõi chống cháy là toàn bộ vách đều an toàn

Một hệ vách ngăn panel chống cháy không chỉ gồm lõi cách nhiệt, mà là tổ hợp của nhiều thành phần kỹ thuật: tôn bề mặt, lõi cách nhiệt, keo kết dính, khóa hèm, phụ kiện liên kết và hệ khung đỡ. Trên thực tế, nhiều trường hợp sử dụng lõi Rockwool hoặc Panel Glasswool đạt chuẩn nhưng tôn bề mặt quá mỏng, dễ biến dạng khi gặp nhiệt, làm mất ổn định toàn bộ hệ vách.

Theo thống kê nội bộ từ các công trình nhà xưởng sau 5–7 năm vận hành, hơn 30% sự cố suy giảm khả năng chống cháy đến từ lỗi kết cấu bề mặt và liên kết, không phải do bản thân lõi vật liệu. Điều này cho thấy việc chỉ tập trung vào “lõi chống cháy” mà bỏ qua các thành phần còn lại là một sai lầm về vách panel chống cháy mang tính hệ thống.

Hiểu lầm 3: Mọi loại panel chống cháy đều giống nhau

Panel chống cháy không phải là một nhóm vật liệu đồng nhất. Trên thị trường hiện nay tồn tại nhiều dòng panel được gắn mác “chống cháy” nhưng khác nhau hoàn toàn về bản chất và cấp độ an toàn. Panel EPS chống cháy lan chỉ có khả năng hạn chế cháy lan ở mức cơ bản, phù hợp với công trình phụ trợ. Trong khi đó, panel rockwool và vách ngăn panel glasswool chống cháy được thiết kế cho các khu vực yêu cầu ngăn cháy nghiêm ngặt như kho hóa chất, xưởng sản xuất, khu logistics.

Việc đánh đồng khi về các loại vách panel chống cháy dẫn đến lựa chọn sai vật liệu cho sai mục đích, gây lãng phí chi phí hoặc nghiêm trọng hơn là không đáp ứng tiêu chuẩn phòng cháy theo quy định.

Hiểu lầm 4: Có chứng chỉ là đủ, không cần xem hiệu quả thực tế

Đây là hiểu lầm về vách panel chống cháy mang tính “giấy tờ”. Chứng chỉ thử nghiệm chống cháy thường được cấp cho mẫu panel trong điều kiện thí nghiệm tiêu chuẩn, không phản ánh đầy đủ hiệu quả của hệ vách khi đưa vào công trình thực tế. Nếu thi công panel sai kỹ thuật, lắp ghép hở mối nối, xử lý mép kém hoặc dùng phụ kiện không đồng bộ, khả năng chống cháy thực tế có thể giảm từ 20–40% so với kết quả thử nghiệm ban đầu.

Hiểu lầm 5: Độ dày panel không ảnh hưởng nhiều đến khả năng chống cháy

Độ dày và tỷ trọng lõi là hai yếu tố then chốt quyết định khả năng chịu lửa. Trong thực tế, panel dày 50mm và panel dày 100mm dù cùng lõi panel rockwool nhưng có giới hạn chịu lửa hoàn toàn khác nhau. Các thử nghiệm cho thấy, khi tăng độ dày vách panel chống cháy thêm 25–30%, thời gian chịu lửa có thể tăng thêm 15–25%, đặc biệt trong môi trường cháy nhiệt độ cao kéo dài.

Hiểu lầm 6: Panel chống cháy không cần bảo dưỡng

Nhiều công trình cho rằng sau khi lắp đặt panel cách nhiệt chống cháy là có thể yên tâm sử dụng lâu dài mà không cần kiểm tra định kỳ. Đây là một nhận định sai. Theo thực tế vận hành nhà xưởng, các yếu tố như độ ẩm cao, hóa chất ăn mòn, rung động cơ học và va chạm xe nâng có thể làm suy giảm cấu trúc panel theo thời gian.

Tác động của môi trường đến khả năng chống cháy của panel

Độ ẩm và ngưng tụ hơi nước: Khi hơi ẩm xâm nhập vào lõi panel, đặc biệt với Glasswool, khả năng cách nhiệt và chống cháy suy giảm rõ rệt. Thử nghiệm thực tế cho thấy lõi bị ẩm có thể mất tới 15–20% hiệu suất chịu nhiệt.
Ăn mòn bề mặt kim loại: Tôn bề mặt bị oxy hóa, mỏng dần sẽ mất khả năng bảo vệ lõi khi gặp nhiệt độ cao, làm vách chống cháy bằng panel biến dạng nhanh hơn trong đám cháy.
Tác động cơ học trong quá trình vận hành: Va chạm thường xuyên làm nứt mối nối, tạo khe hở cho lửa và khói lan nhanh, phá vỡ nguyên lý ngăn cháy ban đầu.

Hiểu lầm 7: Panel chống cháy dùng được cho mọi vị trí công trình

Mua tấm panel chống cháy cần được phân vùng sử dụng rõ ràng. Vách ngăn kho sản xuất, vách ngăn khu kỹ thuật, vách ngoài trời hay vách kho lạnh đều có yêu cầu khác nhau về khả năng chịu lửa, chống ẩm và độ bền cơ học. Dùng sai vị trí đồng nghĩa với việc vật liệu không phát huy được hiệu quả thiết kế.

Hiểu lầm 8: Thi công panel chống cháy rất đơn giản

Thực tế, thi công panel chống cháy đòi hỏi tay nghề cao và hiểu biết sâu về cấu tạo vật liệu. Sai sót trong căn chỉnh, xử lý mối nối hoặc liên kết với khung thép có thể khiến toàn bộ hệ vách mất khả năng ngăn cháy dù vật liệu đạt chuẩn. Những lỗi thi công làm mất khả năng chống cháy

Hở mối nối giữa các tấm panel:Chỉ cần khe hở vài milimet cũng đủ để khói và nhiệt lan sang khu vực bên cạnh trong những phút đầu hỏa hoạn.
Xử lý mép cắt không đúng kỹ thuật: Cắt panel không gia cố mép làm lộ lõi, giảm khả năng chịu nhiệt và dễ cháy lan
Sử dụng phụ kiện không đồng bộ: Khóa hèm, vít, keo không đạt chuẩn chịu nhiệt khiến liên kết mất ổn định khi nhiệt độ tăng cao.

Hiểu lầm 9: Panel chống cháy giá rẻ vẫn đảm bảo an toàn

Giá vách ngăn panel chống cháy loại giá rẻ thường đi kèm với việc cắt giảm độ dày, tỷ trọng lõi hoặc chất lượng tôn bề mặt. Trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, chi phí tiết kiệm ban đầu có thể đánh đổi bằng rủi ro an toàn lâu dài, đặc biệt với các công trình có mật độ người và tài sản lớn.

Tóm lại

Vách ngăn panel chống cháy không phải là “lá chắn tuyệt đối” trước hỏa hoạn, mà là một phần của hệ giải pháp an toàn tổng thể. Hiểu đúng bản chất chống cháy, lựa chọn đúng vật liệu, thi công đúng kỹ thuật và bảo dưỡng đúng cách mới là yếu tố quyết định hiệu quả thực sự. 9 hiểu lầm tai hại về vách ngăn panel chống cháy vừa kể trên không chỉ là sai lệch về nhận thức, mà nếu không được điều chỉnh kịp thời, có thể trở thành điểm yếu chí mạng của cả công trình.